ASHA BHOSLE

Asha Reveals the Real R D Burman

Op 4 juni 2006 was het zo ver. De nachtegaal op de hoogste tak Asha Bhosle was voor een mega concert in Rotterdam. In zaal De Doelen. Het concert werd gegeven met complete geestdrift door een ode aan R D Burman. Ook bekend onder de naam Pancham. Wijlen R D Burman was de echtgenoot van Asha Bhosle en tevens muzikale toeverlaat.

Door enkele slordigheden van de organisatie was de zaal niet geheel bezet door alle bewonderaars van de nachtegaal. Desalniettemin was het een spectaculaire voorstelling. Een onvergetelijke concert met hemelse melodieën gecreëerd door Asha Bhosle en echtgenoot R D Burman. Om geen moment te verliezen van het spektakel, wat hun immens geliefde idool ten tonele zou brengen, arriveerden alle fans ruim voor de aanvang. Gekleed in prachtige traditionele gewaden, was het overdadig enthousiaste publiek niet te bedaren. Al voor het betreden van de hal lieten enkele fans hun tranen de vrije loop. Dol gelukkig dat het moment suprème genaderd was. Een moment waar zij ongeduldig op gewacht hadden en nooit in vergetelheid zal raken.

Met enkel beleefdheidsfrasen van de organisatie beet Sudesh Bhosle het spits af en bracht twee prijsloze juwelen van Kishore ten gehore. “A Dil Ka Mehfil Hai Jawan” uit de film hum Kisi Se Kum Nehin en vervolgens de zielenraker “Hum Bewafa Hargish Na The” uit de film Shalimar waarbij hij de gelegenheid te baat nam om zijn liefde voor zowel Kishore Kumar als R D Burman toe te dichten.

Met een daverend, haast oorverdovende applaus werd de grootste dochter van India, de legendarische Asha Bhosle welkom geheten. Al dansend en haar ware leeftijd verbloemend als een jonge en frisse deern betrad ze het voor haar welbekende podium met een onvergetelijke sensationele smaragd uit de film The Great Gambler “Ooh Diwana Dil Smabhalo Dil Churane Ayi Hoon Mei” een lied wat uitstekend doelt op haar, want dat is ook wat zij doet – harten veroveren!

Het twee liedje droeg zij op aan het publiek – “Aaj Ki Raat" uit de film Anamika – een uiterst gewaagd cabaret met dubieuze bedoelingen, welke zij in de jaren zeventig voor de alom bekende en gewaardeerde Helen had gezongen. Een stijl vatbaar voor tweeerlij uitleg met soms seksuele toespelingen in een oerconservatieve India wordt nog steeds alleen geaccepteerd als Asha Bhosle het zingt. Alle andere artiesten die het wagen iets in zo’n richting te zingen of op wat voor manier de kunst ervan durven te suggereren, hebben te kampen met de nodige kritiek. Heden ten dage ziet het censorboard het wel door de vingers en ook de grote menigte weet het te accepteren. Het is de nachtegaal zelf die jaren geleden een weg heeft geopend voor alle andere artiesten die hun brood vinden in cabaret of lustopwekkende liederen.

Alle hierop volgende liederen werden door de nachtegaal ter nagedachtenis van R D Burman opgedragen. Verloren in gedachten vertrouwde de nachtegaal, alvorens een lied te zingen, de nostalgische momenten van haar carrière en herinneringen aan haar echtgenoot R D Buman het enthousiaste publiek toe.

Het meest gevraagde en meest romantische Hindi liedje dat ooit uitgebracht is, is gezongen door de nachtegaal zelve. “Churaliya Hai Tumne” uit film Jadon Ki Baraat ontkwam niet aan waardering. De nachtegaal was haast niet te volgen door het enthousiasme van het publiek. Men was helemaal uit zijn doen toen de nachtegaal nog maar nauwelijks met de eerste noot van dit oh zo schone en geheel van romantiek en welgemeende tederheid voorziene meesterwerk begon.

Origineel heeft Asha Bhosle hetzelfde liedje in het Bengali gezongen. Voor het concert belde de nachtegaal mij op en vroeg wat ik van het liedje vond. Ik ben van mening dat ik niet hoef te melden hoe schitterend een lied dat is. De nachtegaal probeerde telefonisch de originele versie voor me te zingen, maar kon zich de tekst niet meer herinneren. De nachtegaal is zich er volkomen van bewust dat naast alle anderen ook zij niet kan concurreren met de levende legende Lata Mangeshkar, maar steeds haar best blijf doen om te proberen beter dan zij te zingen opdat het een gezonde competitie zal blijken als de twee zussen een duet zingen. Met een vochtige oog, deels uit respect voor haar machtige zus en verlies van haar metgezel berispte de nachtegaal enkele meeslepende momenten van haar leven voor zij het lied begon en door haar serene stem de hal in een moment van vrede en complete stilte doopte

Asha Bhosle beschikt over fabuleuze kwaliteiten en charmeerde de toeschouwers met haar buitengewoon hemelse “ Too Tu Hai Wohi” uit de film YE Wada Raha. De nachtegaal bezorgde al haar toeschouwers een formidabele avond. Het applaus was een geduchte concurrentie voor de Nachtegaal. Daar kon zij niet mee twisten. Dat bleek toen de nachtegaal alleen al het refrein zong van “ Kehdoon tumhe” uit de film Deewar. Asha Bhosle is samen met haar machtige zus Lata Mangeshkar de vaandeldraagster van Hindoestaans muziek. Vooral in popmuziek is Asha Bhosle de grootste ambassadeur. Maar zelfs daarbuiten. Met elke stijl weet de nachtegaal toeschouwers geheel tot haar invloed te brengen. Of zij nou de dynamische “ Sharabi ankhen “ uit de film Madhosh of de lieflijke “poocho na yaar kya hua” uit de film Zamane ko dekhana hai zong. DE nachtegaal roofde heel simpel alle energie van de toeschouwers. De menigte bleef maar aanhoudend applaudisseren. Maar de nachtegaal was onvermoeibaar. Alle daar aanwezigen werden gebiologeerd door haar perfectie. En dat is niet iets om er vreemd van op te kijken, want elke porie van Asha Bhosle`s lichaam ademt bevalligheid en verfijning.van zedelijkheid in alle soorten muziek. Op de boven opgenomen nummers danste de nachtegaal met elegante pasjes. De nachtegaal is geboren met zwierigheid en daarom is het begrijpelijk dat zij alles zo gracieus doet.

Voor ze met haar programma verder ging viel ik haar in de rede door haar te vragen of zij voor mij wilde poseren voor één van mijn kodak momenten wat zij ook met veel warmte deed. Daarop vertelde zij het publiek dat ik haar grootste fan ben en mij niks kan weigeren. Ze prees danig de glans van mijn uitstraling in de hemel dat ik er zelfs van moest blozen. Ze liet mij op het toneel verschijnen om de menigte te begroeten.

De nachtegaal maakte vele grapjes en het publiek bescheurde zich van het lachen. De nachtegaal is een bekwame mimiek artiest en liet het publiek brullen toen zij haar zus Lata Mangeshkar, de Pakistaanse chanteuse madam Noor Jehan en enkele andere artiesten uit de voorgaande jaren op een ietwat belachelijk makende manier nabootste. Asha Bhosle is een encyclopedie. Men kan er alles in vinden. Behalve haar gouden stembanden tref je er ook jeugd, amusement, jonkheid, liefde en talloze andere schone eigenschappen in. De welbekende schrijver Javed Akhtar heeft wel eens gezegd dat er miljarden mensen op aarde zijn, dus ook miljarden stemmen, maar het is bewonderenswaardig dat nog op zo’n hoge leeftijd Asha Bhosle de helderste en mooiste stem heeft. Asha Bhosle is een persoonlijkheid waar men van kan leren. De trots van ieder Hindoestaan. Zij is een voorbeeld voor ons allen. Ondanks haar leeftijd weet zij zich jong en fit te houden. Het zal misschien aan haar bijzondere karaktereigenschappen en liefdevolle persoonlijkheid liggen dat de nachtegaal altijd jong in haar voorkomen is. En dat liet zij ook met trots zien door zich als een bezetene van vitaliteit te swingen op een Pakistaanse folklore met tussen door mimiek. Het publiek liet haar appreciatie luidkeels horen.

Tegen de zin in van alle aanwezigen werd er een korte pauze ingelast. Na de pauze kwam er een persoonlijkheid op het podium die zeer waarschijnlijk een ambdt bekleed als inval burgermeester, maar wiens naam mij onbekend is. In het engels hield hij een speech en deelde namens Gemeente Rotterdam zijn waardering en blijdschap uit dat de nachtegaal juist die stad, waarvan hij graag de zaken behartigd, herhaaldelijk bezoekt. De speech was door het binnen stormen van het publiek niet juist te volgen, maar werd wel beantwoord met een kort applaus.

De nachtegaal werd weer geïntroduceerd. Gekleed in een blauwe sari, haar arm gehuld met haar ivoren witte parels gecombineerd met een betoverende creatie van diamanten bracht de nachtegaal weer leven in de prestigieuze hal en zong een liedje wat een spirituele bron voor de hippies is. Uit de film Hare Rama Hare Krishna zong zij de mantra van de hippies “Dum Maro Dum”.

Daarop zong zij de niet weg te denken “Piya Too” uit de film Caravan. Een sexy cabaret waar zij eindeloos voor bekroond werd met allerlei prestigieuse awards. Dit uiterst hachelijke cabaret, in de periode dat India zich nog moest ontdoen van haar preutsheid, viel tot grote verbazing van de nachtegaal zelf, in goede aarde. Schaars van kleding verscheen de beroemde Helen op het witte doek voor wie dit cabaret was gezongen. De nachtegaal en Helen delen een goede verstandhouding met elkaar. De nachtegaal heeft de meeste liederen voor Helen gezongen. Beide, twee grote artiesten op hun plaats bewonderen elkaars werk. De één kon niet zonder de ander – een cynergisme. Alhoewel Helen zich heeft gedistantieerd van het witte doek zet de nachtegaal nog steeds haar werk op een prijzenswaardige manier voort.

Naast de acteertalent en de danscapaciteiten van Helen behoort “Piya Too” tot een van meest bewonderde meesterwerken van de nachtegaal en haar man. Samen domineerden zij als stel, en zus Lata Mangeshkar, de jaren zeventig van de Indiase film industrie. R D Burman, een nieuwe trendsetter, vergaarde, mede door de stemmen van de onverslaanbare zussen in de juiste perfectie te gebruiken, een hoge aanzien voor zichzelf in de daarop volgende jaren. De concurrentie was erg groot met maestro’s zoals de duo Shankar en Jaikishan en duo Laxmikant en Pyarelal. Het was RD Burman die Latijns Amerikaanse, Afrikaanse en Arabische invloeden in de Indiase muziek bracht en daarmee zijn faam aanzienlijk sierde waardoor hij uitgroeide tot één van de grootste composers van India.

Gedurende de hele voorstelling was de nachtegaal te aanschouwen in bezienswaardige ontwerpen die gecreëerd zijn door haar schoondochter Anuja Bhosle. Asha Bhosle vertelde mij tijdens een lunch in een hotel dat zij geen betere schoondochter had kunnen wensen. Anuja zorgt heel goed voor haar en zorgt tot op de kleinste details voor haar schoonmoeder. Asha Bhosle raakt buitengewoon geïnspireerd door de creaties en zorgvuldigheid van haar schoondochter en moedigt haar ook aan tot perfectie in het vak. Inmiddels heeft Anuja al een saripaleis in het rijke, met olie overgoten, Verenigde Arabische Emiraten.

De nachtegaal introduceerde haar twee kleinkinderen, de tweeling Sanai en Ranjai, die mee dartelden op dolgelukkige oma’s “One Two Cha Cha Cha” uit de film Shalimar. Enkele dagen na het concert vertelde de nachtegaal mij hoe zij verguld is met de twee geschenken van de natuur. Ranjai en Sanai zijn nog maar vier, maar zijn erg ijverig. Ranjai is een vlotte leerling en kent nu al alle namen van onze planeten. Hij is zeer muzikaal aangelegd. Je kan het merken aan zijn getrommel met vingers wanneer oma aan het repeteren is.

De nachtegaal vertelde dat haar kleindochter haar naam Sanai te danken heeft aan de hindoe moeder godin Parvati. De oergodin staat bekend onder vele namen zoals Sati, Durgha, Amba, Bhavani en Kali, maar zij heeft Sanai gekozen, niet alleen omdat het een mooie naam is, maar ook omdat ze wil refereren aan de vredelievende kanten van de moedergodin, die dagelijks eerbiedig in de Mangeshkar familie vereerd wordt.

Op een komische manier introduceerde de nachtegaal haar jaren jongere collega. Sudesh Bhosle zong twee bekende hits van zijn eigen repertoire: “Jhomma Chooma Dede” uit de film Hum waarin Kavita Krishnamurthy hem in enkele coupletten vergezelde en “Mahia Say Shava Shava” uit de film Kabhie Khushi Kabhie Gham. Op een komische manier amuseerde hij het publiek eveneens met zijn mimiek. Hij deed de getalenteerde pianist, acteur en zanger Adnan Sami na. De nachtegaal vergezelde Sudesh met een duet sessie. “Mutu Kori Kawari Hara” een klucht uit de film Do Phool en de romantische “Bhali Bhali Si Ek Soorat” uit de film Mujche Budha Mil Gaya zongen zij met veel toewijding. Sudesh verliet het podium, een plek waar alleen de nachtegaal het recht heeft om te blijven, omdat zij zodanig in onze harten is dicht gemetseld dat er geen sprake is van bevrijding.

De nachtegaal zong een paar van haar recente kaskrakers die de enige ingrediënten blijken te zijn die de Bollywood filmen draaiende houden, waarin deze diamanten juwelen zijn verschenen. Haar Bolshoi mix “Lucky Lips” uit de film Lucky noodzaakte alle ledematen van jong en oud zich ritmisch mee te bewegen.

Heel kort zong ze op verzoek van mij twee korte regels van “Tumse Milke” uit de film Parinda en liet het publiek weten dat zij dit liedje, gemaakt in een romantische haast dromerige sfeer, enkel voor mij zingt. Persoonlijk vind ik het onvermijdelijk om deze naar waarheid geschreven gebeurtenis niet op te nemen in mijn hommage aan de nachtegaal. Dus even mijn ego strelen om de vele en onvoorwaardelijke liefde dat ik van de nachtegaal gehad heb te bevestigen. Het lijkt mij begrijpelijk dat je opschept over hetgeen waar je trots op bent.

De nachtegaal eindigde haar spektakel met de meeslepende “Sharara Sharara” uit de film Mere Yaar Ki Shaadi Hai. De nachtegaal had twee en half uur live gezongen, maar nog was het veel te kort. Er zijn zo onnoemelijk veel nummers in haar geweldige repertoire te vinden dat zij wel een jaar lang op hetzelfde podium moet staan om het publiek enigszins te bevredigen. Maar ook dat zal veel te kort zijn, omdat fans doodsimpel nooit genoeg van de nachtegaal kunnen hebben. Alle daar aanwezigen adoreren haar. Het publiek kon het leed van haar vlugge vertrek niet in bedwang houden en weende om meer. Alom weerklonk “We Want More”.

Na een kleine aarzeling kwam de nachtegaal het podium op en op verzoek van het publiek stemde zij in, ondanks haar vermoeidheid, nog een liedje te zingen. Asha Bhosle is de meest bejubelde Indiase vocalist, maar kent geen pretenties. Zelfs niet wanneer zij net als in deze show last had van een vlijmende pijn in haar benen.

Asha Bhosle is altijd vriendelijk geweest tegen al haar ontelbare toeschouwers. Samen met Sudesh, die even later de magische moment wilde delen met zijn geliefde en hem inspirerende zangeres, zongen zij haar eeuwig jong blijvende rock classic uit de jaren zestig “Aaja Aaja” uit de met goud bekroonde musical Teesri Manzil. De show was beëindigd, maar de nachtegaal had haar werk niet voldaan. Of zij nu drie uur of drie decennia zingt, zullen haar fans nooit genoeg hebben. De liefde, die men de nachtegaal toedraagt, is onbeschrijflijk. Met een gevoel van tevredenheid en leegte, omdat men weet dat het oh zo lang zal duren voor de nachtegaal zal wederkeren, verliet men het auditorium. Iedereen kwetterde over hun onvergetelijke vermaak en waren het hun lot dankbaar de show meegemaakt te hebben.